การจัดตั้งทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา
วันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2498 รัฐบาลได้ออกประกาศใช้พระราชกำหนดจัดสรรทุนสำรองเงินตราเกินจำนวนธนบัตรออกใช้ พ.ศ.2498 โดยได้กำหนดให้จัดตั้งทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา (Exchange Equalization Fund) ขึ้นที่ธนาคารแห่งประเทศไทย มีฐานะเป็นนิติบุคคล และได้รับยกเว้นจากการเสียภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร
วัตถุประสงค์ในการจัดตั้งทุนรักษาระดับฯ
เพื่อรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราให้มีเสถียรภาพเหมาะสมแก่สถานการณ์เศรษฐกิจ และการเงินของประเทศตลอดจนการลงทุนหาผลประโยชน์
ขอบเขตการดำเนินงานของทุนรักษาระดับฯ ตามพระราชกำหนดฯ พ.ศ. 2498
- การซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและทองคำ
- การลงทุนแสวงหาผลประโยชน์ในตั๋วเงินคลังหรือหลักทรัพย์ระยะสั้นอย่างอื่นของรัฐบาลและหลักทรัพย์ระยะสั้นที่มั่นคงในต่างประเทศ
- การกู้ยืมเท่าที่จำเป็นแก่การรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยน
การบริหารงานทุนรักษาระดับฯ
- คณะกรรมการประกอบด้วย
| รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง |
ประธานกรรมการ |
| รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ |
กรรมการ |
| รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ |
กรรมการ |
| รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง |
กรรมการ |
| ผู้แทนธนาคารแห่งประเทศไทย |
กรรมการ |
- คณะกรรมการมีหน้าที่รับผิดชอบในนโยบายของทุนรักษาระดับฯวางระเบียบและควบคุมการดำเนินงานให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์
- ผู้จัดการทุนรักษาระดับฯเป็นผู้กระทำในนามของทุนรักษาระดับฯ และเป็นตัวแทนของทุนรักษาระดับฯ
- ทุนรักษาระดับฯ ได้เริ่มดำเนินการเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2498 ประธานกรรมการทุนรักษาระดับฯ คือ พระริภัณฑ์ยุทธกิจ (พลเอกเภา เพียรเลิศ บริภัณฑ์ยุทธกิจ)รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังขณะนั้น และนายพิสุทธิ์ นิมมานเหมินท์ผู้ช่วยผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ทำหน้าที่เป็นผู้จัดการทุนฯ
ทุนดำเนินการของทุนรักษาระดับฯ
ทุนรักษาระดับฯ มีทุนเริ่มแรกซึ่งได้รับโอนมาจากสินทรัพย์ทุนสำรองเงินตรา ส่วนที่เกินจำนวนธนบัตรออกใช้เป็นมูลค่า 63 ล้านดอลลาร์ สรอ. และต่อมาในปี 2507 รัฐบาลได้ออกกฎหมายโอนทุนสำรองเงินตราส่วนที่เกินธนบัตรออกใช้ที่เกิดจากการกำหนดค่าเสมอภาคของเงินบาทเข้าเป็นสินทรัพย์ของทุนรักษาระดับแลกเปลี่ยนเงินตราอีกเป็นจำนวน 12,273,976.19 ดอลลาร์ สรอ. รวมเป็นทุนดำเนินการทั้งสิ้น75,273,976.19 ดอลลาร์ สรอ. หรือ 1,565,698,704.75 บาท ตามอัตราค่าเสมอภาค1.00 ดอลลาร์ สรอ. เท่ากับ 20.80 บาท
ขอบเขตการดำเนินงานในปัจจุบันของทุนรักษาระดับฯ
ตามประกาศกระทรวงการคลัง เรื่องการปรับปรุงระบบการแลกเปลี่ยนเงินตรา ลงวันที่ 2 กรกฎาคม 2540 ให้ใช้ค่าเงินบาทที่เปลี่ยนแปลงไปตามภาวะตลาดและให้ธนาคารแห่งประเทศไทยดำเนินการซื้อขายเงินตราต่างประเทศ เพื่อรักษาเสถียรภาพของค่าเงินบาท ทำให้ทุนรักษาระดับฯไม่ต้องทำการซื้อขายเงินตราต่างประเทศ และรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราให้มีเสถียรภาพเหมาะสมแก่สถานการณ์เศรษฐกิจและการเงินของประเทศอีกต่อไป
สถานะปัจจุบันของทุนรักษาระดับฯ
เนื่องด้วยไม่มีความจำเป็นต้องมีทุนรักษาระดับฯ อีกต่อไป คณะกรรมการทุนรักษาระดับฯ จึงมีมติยุบเลิกทุนรักษาระดับฯ ทั้งนี้ การยุบเลิกทุนรักษาระดับฯ การจัดสรรจำหน่ายสินทรัพย์ และหนี้สินของทุนรักษาระดับฯ เป็นไปตามพระราชบัญญัติยุบเลิกทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา พ.ศ. 2550 ลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนที่ 40 ก เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2550