ระบบการเรียกเก็บเงินตามเช็คข้ามเขตสำนักหักบัญชีจังหวัดจะดำเนินการหักบัญชีเช็ค ดราฟต์ ตั๋วแลกเงิน และตั๋วสัญญาใช้เงินในกรณีที่สาขาของธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บและสาขาของธนาคารผู้จ่ายอยู่ต่างเขตสำหักบัญชีกัน ซึ่งการเรียกเก็บเงินตามเช็คข้ามเขตสำนักหักบัญชี ธนาคารผู้เรียกเก็บมี 2 ทางเลือกในการเรียกเก็บเงินตามเช็ค กล่าวคือ
วิธีแรก คือ ธนาคารผู้รับฝากเช็คจะส่งเช็คให้สาขาธนาคารตนที่อยู่ในเขตสำนักหักบัญชีที่สาขาธนาคารผู้จ่ายตั้งอยู่เป็นผู้เรียกเก็บผ่านสํานักหักบัญชีจังหวัดด้วยระบบการหักบัญชี one-day clearing ตาม เมื่อทราบผลการเรียกเก็บ สาขาธนาคารผู้เรียกเก็บจะแจ้งผลให้สาขาธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บทราบ
วิธีที่สอง ซึ่งมักจะใช้ในกรณีที่ธนาคารผู้รับฝากเช็คไม่มีสาขาในท้องถิ่นเดียวกับสาขาธนาคารผู้จ่าย ธนาคารผู้เรียกเก็บจะส่งเช็คเพื่อเรียกเก็บผ่านสํานักงานใหญ่ของธนาคารผู้จ่าย ณ ศูนย์หักบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ โดยศูนย์หักบัญชีฯ จะประมวลผลข้อมูลดุลการเรียกเก็บเงินสุทธิให้แก่ธนาคารสมาชิก และเมื่อเรียกเก็บได้ ธนาคารผู้จ่ายจะแจ้งผลการเรียกเก็บเงินนั้นต่อธนาคารคู่กรณีและบันทึกข้อมูลส่งให้ศูนย์หักบัญชีฯ เพื่อคํานวณดุลการหักบัญชีระหว่างธนาคาร และชําระดุลการหักบัญชีผ่านระบบบาทเนต
ในปัจจุบันธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บดำเนินการเรียกเก็บเงินตามเช็คข้ามเขตสำนักหักบัญชีได้
2 วิธี คือ
(1 ) ธนาคารผู้รับฝากเช็คจะส่งเช็คให้สาขาธนาคารตนที่อยู่ในเขตสำนักหักบัญชีที่สาขาธนาคารผู้จ่ายตั้งอยู่เป็นผู้เรียกเก็บผ่านสํานักหักบัญชีจังหวัดด้วยระบบการหักบัญชี one-day clearing ตาม เมื่อทราบผลการเรียกเก็บ สาขาธนาคารผู้เรียกเก็บจะแจ้งผลให้สาขาธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บทราบ ภายใน 5 วันทำการนับถัดจากวันรับฝากเช็ค
(2) เรียกเก็บผ่านสำนักงานใหญ่ของธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บ ที่กรุงเทพมหานคร โดยวิธีเรียกเก็บแบบต้นทาง 3 วันทำการ ผ่านระบบ B/C-3D ซึ่งจะใช้เวลาในการเรียกเก็บ 3 วันทำการ นับจากวันแลกเปลี่ยนเช็ค
ธนาคารแห่งประเทศไทยได้ออกระเบียบธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการเรียกเก็บเงินตามเช็คข้ามเขตสำนักหักบัญชี พ.ศ.2546 และแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2548 และ พ.ศ. 2550 เพื่อกำหนดกำหนดอํานาจหน้าที่ และขอบเขตความรับผิดชอบของธนาคารแห่งประเทศไทยในฐานะผู้ให้บริการชําระดุลแก่ธนาคารสมาชิก และกําหนดหน้าที่ให้ธนาคารสมาชิกถือปฏิบัติในการจัดทําข้อมูลยอดดุลเช็คที่เรียกเก็บเงินได้ เพื่อการชําระดุลภายในเวลาที่กําหนด
กลับสู่ด้านบน
สมาชิกในระบบการเรียกเก็บเงินตามเช็คข้ามเขตสำนักหักบัญชี ต้องมีคุณสมบัติเป็นธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์ หรือเป็นธนาคารที่มีกฎหมายจัดตั้งขึ้น ซึ่งสามารถธนาคารสมาชิกออกเป็น 2 ประเภท คือ
(1) สมาชิกสามัญ หมายถึงธนาคารที่ทำหน้าที่ทั้งธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บและธนาคารผู้จ่าย ทั้งนี้ในฐานะธนาคารผู้จ่ายต้องมีสาขาธนาคารที่ทำหน้าที่จ่ายเงินได้ในทุกเขตสำนักงาน ธปท. และสมาชิกได้รับค่าธรรมเนียมในการเรียกเก็บ
(2) สมาชิกสมทบ หมายถึงธนาคารที่ทำหน้าที่เป็นธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บ แต่ไม่มีสาขาธนาคารที่ทำหน้าที่จ่ายเงินได้ในทุกเขตสำนักงาน ธปท. และสมาชิกไม่ได้รับค่าธรรมเนียมในการเรียกเก็บ
สาขาหลักของธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บจะส่งเช็คไปยังสำนักหักบัญชีเพื่อเรียกเก็บแทนสาขาย่อย และสาขาหลักของธนาคารผู้จ่ายจะเป็นผู้ตรวจสอบความสมบูรณ์ของตัวเช็ค เพื่ออนุมัติตัดจ่ายเงินจากบัญชีของลูกค้า
(1) รอบการหักบัญชีปกติ (Normal Round)
ธนาคารนำเช็คที่รับฝากไว้ในวันก่อนหน้าหรือในวันนั้นหากทันเวลามาแลกเปลี่ยนกันในรอบการหักบัญชีในวันนั้น โดยสาขาหลักจะรวบรวมข้อมูลเช็คที่ธนาคารส่งออกทั้งหมดบันทึกลงแผ่น diskette และนำข้อมูลเช็คส่งออกและตัวเช็คที่คัดแยกเป็นรายธนาคารมาแลกเปลี่ยนกันที่สำนักหักบัญชี เพื่อประมวลผลดุลการหักบัญชีฯ และข้อมูลเช็ครับเข้า รวมทั้งพิมพ์รายงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องให้แก่ธนาคารสมาชิก
การส่งข้อมูลในกรุงเทพมหานคร นั้น ให้สำนักงานใหญ่หรือศูนย์ปฏิบัติการของธนาคารสมาชิกแต่ละแห่งส่งข้อมูลเช็คเรียกเก็บให้ศูนย์หักบัญชีเช็คอิเล็กทรอนิกส์ ด้วยวิธี File Transfer ผ่านระบบ Electronic Financial Service (EFS) .
(2) รอบการหักบัญชีเช็คคืน
เมื่อธนาคารสมาชิกนำเช็คมาแลกเปลี่ยนกันในวันที่ 1 แล้ว ธนาคารผู้จ่ายจะนำเช็คไปดำเนินการภายในเกี่ยวกับตัวเช็ค คือ การตรวจสอบลายมือชื่อ หากมีเช็คคืนธนาคารผู้จ่ายจะต้องแจ้งผลเช็คคืนและส่งตัวเช็คคืนในวันที่ 3 สำหรับสาขาธนาคารผู้จ่ายที่อยู่ห่างไกลจากสำนักหักบัญชีไม่สามารถส่งตัวเช็คคืนได้ทันในวันที่ 3 ให้ส่งภาพเช็คคืนทางโทรสารมาก่อนแล้วส่งตัวเช็คคืนในวันที่ 4 เป็นอย่างช้า โดยธนาคารสมาชิกจะต้องใช้แบบฟอร์มแจ้งเช็คคืนทางโทรสารเพื่อประกอบการคืนเช็คทางโทรสาร
กลับสู่ด้านบน
ธนาคารสมาชิกจะต้องมีเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์พร้อมเครื่องพิมพ์ Smart Card Card Reader และสายสื่อสารเพื่อเชื่อมต่อกับ BOT Web Portal โดยใช้ในการส่งข้อมูลผ่านระบบ Electronic Financial Service (EFS)
การชำระดุลระหว่างธนาคารจะดำเนินการในวันที่ 3 ผ่านระบบบาทเนต โดยดุลการหักบัญชีเป็นดุลการหักบัญชีเช็คเรียกเก็บในวันที่ 1 หักกลบด้วยดุลการหักบัญชีเช็คคืนในวันที่ 3 และชำระดุลในเวลา 13.00 น. หลังจากการชำระดุลระหว่างธนาคารสมาชิกเสร็จเรียบร้อยแล้ว ธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บจะต้องนำเงินเข้าบัญชีผู้ฝากเงินภายในวันที่ทราบผลเช็คคืน
ธปท. จะคิดค่าธรรมเนียมในการดำเนินการระบบเช็คเรียกเก็บข้ามเขตสำนักหักบัญชีแบบต้นทาง 3 วันทำการ จากธนาคารผู้ส่งเรียกเก็บรายการละ 0.60 บาท
สำหรับธนาคารสมาชิกจะคิดค่าธรรมเนียมการเรียกเก็บเช็คข้ามเขตสำนักหักบัญชีจากลูกค้าผู้ฝากเช็ค 0.1% ของมูลค่าเงินตามหน้าเช็ค และขั้นต่ำ 10 บาท
ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กําหนดแผนการปฏิบัติงานเพื่อรองรับกรณีเกิดเหตุขัดข้องและเหตุฉุกเฉินต่าง ๆ ตามความรุนแรงของสถานการณ์ที่เกิดขึ้นทั้งด้านของธนาคารสมาชิกและศูนย์หักบัญชีฯ เช่น กรณีระบบเครือข่ายของธนาคารสมาชิกขัดข้องไม่สามารถส่งข้อมูลเช็คเรียกเก็บให้ศูนย์หักบัญชีฯ ให้ใช้ระบบเครือข่ายสำรองในการส่งข้อมูลแทน กรณี BOT Web Station ของธนาคารสมาชิกขัดข้อง ให้ธนาคารสมาชิกนำเตรียมข้อมูลเพื่อนำมาส่งเข้าระบบที่ BOT Web Station ณ ศูนย์หักบัญชีอิเล็กทรอนิกส์แทน กรณีระบบงานเตรียมข้อมูลของธนาคารสมาชิกขัดข้อง ให้ใช้ระบบงานเตรียมข้อมูลสำรองหรือมาใช้โปรแกรม B/C Stand Alone ที่ศูนย์หักบัญชีอิเล็กทรอนิกส์
กลับสู่ด้านบน