ได้ตามปกติ สามารถนำเช็คส่วนบุคคล หรือเช็คบริษัท ไม่ว่าจะมีมูลค่าเท่าใด นำฝากเข้าบัญชีได้ตามปกติ โดยไม่ต้องแจ้งข้อมูลเพิ่มเติม
คำถามพบบ่อย
เนื่องจากการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสด (เช่น การเบิกถอนเงิน การฝากเงิน หรือแลกธนบัตร) มักไม่มีการบันทึกข้อมูลการทำธุรกรรมและตัวตนผู้ใช้เงินสด จึงมีข้อจำกัดในการติดตามหรือตรวจสอบเส้นทางการเงิน จึงเป็นช่องทางหนึ่งที่มักถูกใช้ในการปิดบังการเคลื่อนย้ายเงินหรือปกปิดแหล่งที่มาของเงินที่ได้มาจากการก่ออาชญากรรม ดังนั้น เพื่อป้องกันไม่ให้สถาบันการเงินถูกใช้เป็นช่องทาง/เครื่องมือสนับสนุนการทำความผิดหรือกิจกรรมผิดกฎหมาย ธปท. จึงออกหลักเกณฑ์ฉบับนี้ ซึ่งขยายขอบเขตการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดให้ครอบคุลมถึง การรับฝากเงิน การแลกเงิน (ทั้งเงินบาท และสกุลเงินตราต่างประเทศ) การรับชำระเงินค่าผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินด้วยเงินสดหรือเช็ค/ดราฟต์ให้นับรวมกันทุกผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินที่มีลักษณะเป็นเครื่องมือ/สินทรัพย์ที่สามารถรักษาความมั่งคั่งได้ เพิ่มเติมจากการเบิกถอนเงินสดที่กำหนดในประกาศฉบับเดิม
(1) การเบิกถอนเงินสด / การเบิกถอนเงินเป็นเช็คหรือดราฟต์ไม่ขีดคร่อม / การขึ้นเช็คหรือดราฟต์ (การขายเช็คหรือดราฟต์เพื่อรับเงินสด)
(2) การฝากเงินสด / การฝากเงินด้วยเช็คหรือดราฟต์ (ที่ไม่ทราบแหล่งที่มาที่ชัดเจน) / การฝากเงินที่ไม่ได้อยู่ในรูปบัญชีเงินฝาก (เช่น บัตรเงินฝาก)
(3) การซื้อ ขาย หรือแลกเปลี่ยนธนบัตรสกุลเงินตราต่างประเทศ
(4) การซื้อเช็คหรือดราฟต์ด้วยเงินสด
(5) การรับแลกธนบัตรสกุลเงินบาท (ไม่รวมกรณีธนบัตรชำรุด) การรับชำระเงินค่าผลิตภัณฑ์หรือบริการทางการเงินด้วยเงินสดหรือเช็คหรือดราฟต์ (ที่ไม่ทราบแหล่งที่มาที่ชัดเจน)
ได้ตามปกติ สามารถนำเช็คส่วนบุคคล หรือเช็คบริษัท ไม่ว่าจะมีมูลค่าเท่าใด นำฝากเข้าบัญชีได้ตามปกติ โดยไม่ต้องแจ้งข้อมูลเพิ่มเติม
กรณีฝากแคชเชียร์เช็ค/ดราฟต์ ที่ออกโดยธนาคาร มูลค่าตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป เข้าบัญชี
ธนาคารต้องสอบถามแหล่งที่มาของแคชเชียร์เช็ค/ดราฟต์นั้น เช่น ได้รับมาเพื่อวัตถุประสงค์ใด
(อาทิ ได้รับแคชเชียร์เช็คจากการขายสินค้าและบริการ) โดยไม่ต้องยื่นเอกสารประกอบเพิ่มเติม
เช็คที่ออกโดยบัญชีส่วนบุคคลหรือนิติบุคคล เป็นเช็คที่เจ้าของบัญชีสั่งจ่ายจากบัญชีของตนเอง จึงทราบแหล่งที่มาของเงินอย่างชัดเจน
แคชเชียร์เช็ค/ดราฟต์ เป็นตราสารที่ออกโดยธนาคาร หากซื้อด้วยเงินสด จะทำให้ไม่สามารถระบุแหล่งที่มาของเงินอย่างชัดเจน
ลูกค้าต้อง (1) แสดงตัวตนก่อนทำธุรกรรม เช่น บัตรประชาชน (คนไทย) /หนังสือเดินทางหรือเอกสารแสดงตนที่ส่วนราชการไทยออกให้ (คนต่างชาติ) เบอร์โทร/อีเมล ลายมือชื่อ และ (2) ต้องแจ้งข้อมูลตามประเภทธุรกรรมเพิ่มเติม ดังนี้
1. การเบิกถอนเงินสด / การเบิกถอนเงินเป็นเช็คหรือดราฟต์ไม่ขีดคร่อม / การขึ้นเช็คหรือดราฟต์ (การขายเช็คหรือดราฟต์เพื่อรับเงินสด): ต้องแจ้งข้อมูลวัตถุประสงค์ในการทำธุรกรรม
2. การฝากเงินสด / การฝากเงินด้วยเช็คหรือดราฟต์ (ที่ไม่ทราบแหล่งที่มาที่ชัดเจน)/ การฝากเงินที่ไม่ได้อยู่ในรูปบัญชีเงินฝาก: ต้องแจ้งข้อมูลแหล่งที่มาของเงินและข้อมูลวัตถุประสงค์ในการทำธุรกรรม
3. การซื้อ ขาย หรือแลกเปลี่ยนธนบัตรสกุลเงินตราต่างประเทศ: ต้องแจ้งข้อมูลแหล่งที่มาของเงินและข้อมูลวัตถุประสงค์ในการทำธุรกรรม
4. การรับชำระเงินค่าผลิตภัณฑ์หรือบริการทางการเงินด้วยเงินสดหรือเช็คหรือดราฟต์ (ที่ไม่ทราบแหล่งที่มาที่ชัดเจน): ต้องแจ้งข้อมูลแหล่งที่มาของเงินและข้อมูลวัตถุประสงค์ในการทำธุรกรรม
5. การรับแลกธนบัตรสกุลเงินบาท (ไม่รวมกรณีธนบัตรชำรุด) และซื้อเช็คหรือดราฟต์ด้วยเงินสด: ต้องแจ้งข้อมูลแหล่งที่มาของเงินและข้อมูลวัตถุประสงค์ในการทำธุรกรรม
การนับวงเงิน 5 ล้านบาท ทั้งเงินสด และเช็ค/ดราฟต์เงินสดที่ไม่ขีดคร่อม ให้นับรวมเป็นรายธนาคาร ต่อรายลูกค้า และต่อวัน
หากมีหลายบัญชีในธนาคารเดียวกัน จะนับธุรกรรมรวมเป็นรายธนาคาร ต่อรายลูกค้า และต่อวัน
ตัวอย่าง ฝาก 5 ล้านบาทในบัญชี 1 และอีก 5 ล้านบาทในบัญชี 2 ของ ธนาคาร A จะนับเป็นยอดฝากรวม 10 ล้านบาทต่อวัน
• นับแยกตามประเภทธุรกรรม ได้แก่ ถอน ฝาก แลกเปลี่ยนธนบัตรสกุลเงินบาท แลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และชำระค่าเบี้ยประกัน/การลงทุน
• แต่ละประเภทธุรกรรมจะนับรวมต่อวัน ต่อธนาคาร ต่อรายลูกค้า
การฝากเงินสดและการฝากเช็ค/ดราฟต์ จะนับรวมกันต่อรายลูกค้า ต่อธนาคาร และต่อวัน
ตัวอย่าง หากฝากเงินสด 2 ล้านบาท และเช็ค 3 ล้านบาท ที่ธนาคารเดียวกัน จะนับรวมเป็น 5 ล้านบาท
• หาก SMEs ทั้ง 5 สาขาใช้บัญชีธนาคารร่วมกัน จะนับเป็นธุรกรรมฝากเงินรวม 6 ล้านบาทต่อวัน ต่อธนาคาร ต่อรายลูกค้า
• หากธนาคารมีข้อมูลและเข้าใจลักษณะธุรกิจของลูกค้าเป็นอย่างดี ไม่จำเป็นต้องสอบถามหรือขอเอกสารเพิ่มเติม
• หากธนาคารมีข้อมูลเกี่ยวกับลูกค้าจำกัด ธนาคารจะสอบถาม และ/หรือขอเอกสารเพิ่มเติม
จากกรณีตัวอย่าง: หากธนาคารมีข้อมูลเกี่ยวกับลูกค้าจำกัด ธนาคารจะสอบถามหรือขอเอกสารเพิ่มเติม ณ สาขาที่ 5 ซึ่งเป็นสาขาที่ทำให้ยอดฝากเงินรวมของลูกค้าในวันนั้นถึงเกณฑ์ 5 ล้านบาท
หากลูกค้า SMEs ฝากเงินสดที่ธนาคารและสาขาเดิมเป็นประจำ และสาขาธนาคารมีข้อมูลและความเข้าใจเกี่ยวกับลูกค้าเป็นอย่างดี ลูกค้าสามารถฝากเงินสดได้โดยไม่จำเป็นต้องแจ้งแหล่งที่มาของเงินหรือวัตถุประสงค์ของธุรกรรมทุกครั้ง รวมถึงไม่ต้องให้เอกสารประกอบ
เพื่อป้องกันไม่ให้สถาบันการเงินถูกใช้เป็นช่องทาง/เครื่องมือสนับสนุนการทำความผิดหรือกิจกรรมผิดกฎหมาย เช่น การเคลื่อนย้าย หรือปกปิดแหล่งที่่มาของเงิน โดยเฉพาะธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสด เช่น การถอนเงินสด หรือการขึ้นเงินจากเช็คที่ไม่ระบุชื่อผู้รับ
การติดตามและตรวจสอบเส้นทางการเงินของธุรกรรมเงินสดทำได้ยาก เนื่องจากไม่มีการบันทึกข้อมูลการนำเงินสดไปใช้ รวมถึงไม่รู้ตัวตนของผู้ใช้เงินสด
สถาบันการเงินจึงถูกใช้เป็นเครื่องมือเคลื่อนย้ายเงินจากการก่ออาชญากรรมเพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในระยะนี้
กรณีลูกค้าต้องการถอนเงินสดที่สาขา หรือ การเบิกถอน/ขึ้นเงินจากเช็คเงินสดที่ไม่ขีดคร่อมเข้าบัญชี โดยมีจำนวนตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป
กรณีลูกค้าต้องการโอนเงิน หรือใช้เช็คที่ขีดคร่อมเข้าบัญชี จำนวนตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป สามารถทำได้ตามปกติ เนื่องจากเป็นธุรกรรมที่ติดตามหรือตรวจสอบเส้นทางการเงินได้
การตรวจสอบการทำธุรกรรมเงินสดเกิน 5 ล้านบาท ไม่เกี่ยวข้องกับการอายัดบัญชี
ดังนั้น แม้ลูกค้าจะไม่สามารถเบิกถอนเงินสดเกิน 5 ล้านบาทได้ (เนื่องจากไม่สามารถระบุชื่อผู้รับ/วัตถุประสงค์การใช้เงิน/ให้เอกสารประกอบ) ลูกค้ายังสามารถใช้บัญชีทำธุรกรรมอื่น ๆ ได้ตามปกติ