ลองนึกภาพคุณเป็นแม่ค้าขายก๋วยเตี๋ยวที่ขายดีจนมือเป็นระวิง ลูกค้ามาเรื่อย ๆ และทุกคนถามเหมือนนัดกันมาว่า “สแกน QR ได้ไหมคะ/ครับ?” คุณเลยหยิบป้าย QR code ที่ผูกกับบัญชีส่วนตัวขึ้นมาตั้ง เพราะเร็ว และง่าย แล้วยังได้รับเงินจริง ๆ แต่ลูกค้าก็จะต้องคอยถาม “ชื่อ-นามสกุล” เพื่อตรวจสอบว่าตรงกับชื่อที่ปรากฏในสลิปหรือไม่ ที่สำคัญ ยอดขายในแต่ละวันก็จะปะปนกับรายรับอื่น ๆ เช่นเดียวกับที่รายจ่ายที่เป็นต้นทุนวัตถุดิบก็จะรวม ๆ อยู่กับค่าใช้จ่ายส่วนตัว ทำให้แยกออกได้ยากว่ารายได้ของวันนั้นเป็นเท่าไหร่ และจริง ๆ แล้วร้านขายดีแค่ไหน

จุดเล็ก ๆ ที่ดูไม่สำคัญอย่าง “ใช้ QR code แบบไหน?” นี่แหละ ที่อาจทำให้แม่ค้าพ่อค้าพลาดเรื่องดี ๆ หลายอย่างไปแบบไม่รู้ตัว ตั้งแต่ความสะดวกถูกต้องในการบันทึกรายรับ ไปจนถึงโอกาสในการขอสินเชื่อในอนาคต

บทความนี้จะพาไปดูว่า QR ส่วนตัว และ QR ร้านค้า ต่างกันอย่างไร? และทำไมการเลือกให้ถูกตั้งแต่วันนี้ ถึงช่วยให้การค้าขายของคุณโตขึ้นได้แบบไม่ต้องเหนื่อยเพิ่มเลยสักนิด

QR ส่วนตัว VS QR ร้านค้า 

คนส่วนใหญ่มักรู้จักและเริ่มจากการใช้ QR ส่วนตัว เพราะสะดวก มีบัญชีธนาคารที่ผูกกับเบอร์พร้อมเพย์ และเมื่อต้องการใช้ก็แค่เปิดแอปฯ ธนาคาร เลือก QR สำหรับรับเงิน ก็สามารถใช้งานได้ทันที

แต่เมื่อขายไปเรื่อย ๆ และขายดีมากขึ้น จนเริ่มไม่มีเวลาดูสลิปที่ลูกค้ายื่นให้ พอตกเย็นก็ไม่มีแรงมานั่งแยกรายรับหลายร้อยรายการออกจากรายรับ-รายจ่ายอื่น ๆ ในชีวิตประจำวัน ก็จะทำให้จำนวนเงินในบัญชีที่มาจากหลายแหล่งผสมปนเปกันอยู่ในบัญชีส่วนตัว ในท้ายที่สุดก็อาจรู้สึกว่า “มันไม่ค่อยเป็นระบบ” นอกจากนี้ เมื่อต้องการขอสินเชื่อเพื่อลงทุนขยับขยายร้าน การขอ statement เพื่อนำไปยื่นขอกู้ก็ยังยุ่งยากอีก

และนี่แหละจึงเป็นที่มาของ QR ร้านค้า ที่ถูกออกแบบมาให้มีจุดแข็งเพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านั้นโดยเฉพาะ

ลองนึกภาพตามว่า หากเราใช้ QR ร้านค้า เพื่อรับเงินจากการค้าขายโดยเฉพาะ ที่จะคอยส่งเสียงสัญญาณเตือนทุกครั้งที่มีเงินเข้า-ออก มีชื่อร้านค้าอยู่บนสลิป สามารถบันทึกการรับเงินทุกยอดอย่างเป็นระบบ แถมบางธนาคารยังมีระบบหลังบ้านที่สรุปยอดขายเป็นรายวัน รายเดือน หรือแบ่งเป็นหมวดหมู่ให้ด้วยจะดีขนาดไหน

ที่สำคัญ รายงานธุรกรรมที่แสดงอยู่ในบัญชีของร้านค้าเหล่านี้ ยังจะเป็นหลักฐานรายได้ที่ชัดเจน ซึ่งสถาบันการเงินสามารถนำไปพิจารณาร่วมกับหลักฐานอื่น ๆ ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงสินเชื่อให้กับธุรกิจได้ด้วย พูดได้เลยว่า QR ร้านค้านี้ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับแม่ค้า-พ่อค้าที่อยากยกระดับการขายให้ “ดูโปร” มากยิ่งขึ้น แบบไม่ใช้จ่ายอะไรเพื่อลงทุนเพิ่มเลย

อยากใช้ QR ร้านค้าต้องทำอย่างไร?

การแยกบัญชีร้านค้าออกจากบัญชีส่วนตัวนั้น จะช่วยลดความสับสนเวลาตรวจสอบยอดได้ ขณะที่การสมัครใช้ QR ร้านค้า ก็ไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่หลายคนกังวล และไม่ต้องมีเอกสารจำนวนมากด้วย

ธนาคารส่วนใหญ่จะเปิดให้สมัคร QR ร้านค้าได้ผ่านหลายช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นสาขาธนาคาร แอปฯ ธนาคาร หรือติดต่อเจ้าหน้าที่ธนาคารไปให้บริการถึงร้านก็ได้ และสิ่งที่ต้องใช้ก็มีเพียงบัตรประชาชนกับข้อมูลของร้านค้า นอกจากนี้ สำหรับคนที่มีบัญชีอยู่แล้ว-ธนาคารหลายแห่งยังสามารถปรับบัญชีเดิมให้เป็นบัญชีร้านค้าได้เลย หรือจะเปิดบัญชีใหม่เพื่อใช้เฉพาะร้านค้าก็ได้เช่นกัน

นอกจากนี้ อย่าลืมกรอกชื่อร้านค้าตามที่ใช้จริงเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ และไม่ควรเปลี่ยน QR ร้านค้าบ่อย ๆ เพื่อป้องกันข้อมูลกระจัดกระจาย และหากอยากจะย้ายร้านค้า เปลี่ยนเบอร์ หรือเปลี่ยนประเภทสินค้าที่ขาย ก็ควรแจ้งธนาคารให้ทราบเพื่ออัปเดตข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน

แล้ว QR ร้านค้าทำอะไรได้บ้าง?

● ใช้รับเงินได้จากหลากหลายช่องทาง เช่น สแกนจ่ายผ่าน mobile banking แอปพลิเคชันบัตรเครดิต และอื่น ๆ

● บันทึกรายได้ แยกหมวดหมู่ประเภทสินค้า หรือสาขาได้

● สรุปยอดขายเป็นรายวันหรือรายเดือนได้

● ส่งเสียงสัญญาณเตือนเมื่อมีเงินเข้า-ออก

● นักท่องเที่ยวต่างชาติสแกนจ่ายได้^[1]

● หากมีโครงการสนับสนุนจากภาครัฐก็สามารถใช้บริการร่วมกันได้

^[1] ร้านค้าที่สนใจสามารถดูรายชื่อสถาบันการเงินไทยที่รองรับการชำระเงินข้ามแดนได้ที่ www.bot.or.th/th/financial-innovation/digital-finance/digital-payment/cross-border-payment.html

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เตรียมพร้อมรับมือการเปลี่ยนแปลงด้านการชำระเงิน โดยในปี 2568 ได้จัดทำรายงาน “ทิศทางการพัฒนาระบบการชำระเงินภายใต้ภูมิทัศน์ภาคการเงินไทย” (Payment Directional Paper) เพื่อเป็นทิศทางขับเคลื่อนระบบการชำระเงินไทยเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงในระยะ 3-5 ปีข้างหน้า โดยหนึ่งในแนวทางสำคัญ คือ การต่อยอดระบบพร้อมเพย์ที่เราใช้กันอยู่ในปัจจุบัน

ผู้สนใจอ่านรายงานเพิ่มเติมได้ที่รายงาน “ทิศทางการพัฒนาระบบการชำระเงินภายใต้ภูมิทัศน์ภาคการเงินไทย”

เรื่อง : กองบรรณาธิการ พระสยาม BOT Magazine